Er is maar één straat op de wereld die ‘Aakendonk’ heet. Aan die straat ligt maar één huis, op nummer 2. Een bijzonder huis, waar bijzondere dingen gebeuren. Over die dingen gaat deze site.
Niet wat wenselijk is, maar noodzakelijk.
Onze samenleving produceert systematisch ongewenste effecten: klimaatontwrichting, milieuverontreiniging, verlies van biodiversiteit, polarisatie, laag welzijn etc.. Dat is geen toeval, dat zijn logische gevolgen van de manier waarop we onze samenleving hebben ingericht.
De meeste pogingen tot verandering gebeuren vanuit het normatieve paradigma: ze vertrekken vanuit wat wenselijk, acceptabel of moreel juist lijkt. Vaak zijn de oplossingen die hier uit voortkomen oplossingen binnen het denkkader dat de problemen veroorzaakte. Albert Einstein beschreef dat helder:
Een probleem kan niet opgelost worden binnen het paradigma dat het probleem veroorzaakte. (We cannot solve our problems with the same thinking we used when we created them)
Van normatief naar logisch
Normatief denken is redeneren vanuit waarden, overtuigingen en idealen. Binnen het normatieve paradigma stelt men vragen als ‘wat is goed, wat is wenselijk, wat willen we bereiken, wat is een goede oplossing’. Men probeert elkaar te overtuigen met argumenten, goed of slecht.
Ik gebruik heel vaak een ander paradigma: logische deductie. In het logische paradigma ga je systematisch afleiden wat onvermijdelijk volgt uit wat al waar is. Ook onderzoek je welke voorwaarden aanwezig moeten zijn, wil een effect zich voordoen.
Logische deductie maakt zichtbaar
– wat onvermijdelijk volgt uit de huidige structuur,
– waar het kernprobleem (een probleem dat aan de basis van alle andere problemen zit),
– welke voorwaarden minimaal vervuld moeten zijn voor duurzame verandering.
Normatief denken zegt wat zou moeten; logica toont wat móét.
Normatief denken stuurt op wenselijkheid; logica op noodzakelijkheid.
Waar normatief denken overtuigt, onthult logica meedogenloos. Maar wel eerlijk.
Van inzicht naar leven
Deze logische manier van kijken veranderde ons leven. Want na een deductieve analyse van de grote maatschappelijke crisissen besloten we in 2002 het roer om te gooien. Peter nam ontslag als ingenieur en we begon te experimenteren met andere vormen van wonen, werken en (samen)leven. Logische deductie liet ons steeds zien welke voorwaarden noodzakelijk waren voor een relatief zelfvoorzienend, veerkrachtige manier van leven. Dat leidde tot:
– aflossen hypotheek
– zelfbouw van een strobalenhuis (low tech, low budget, zonder hypotheek),
– Permacultuur en voedselbos
– sociocratische besluitvorming,
– gelijkwaardig onderwijs,
– een relationele methodiek (het Lijsje) om gedragen besluiten mogelijk te maken.
De rode draad
Alles op deze plek is verbonden door één vraag: wat moet noodzakelijk veranderen om een leefbare toekomst logisch mogelijk te maken? Logische deductie was hierbij ons kompas. Waar verandering niet begint bij wat onwenselijk is (normatief), maar bij wat niet langer kan (logisch). Niet wat wenselijk is (normatief), maar noodzakelijk (logisch).
Welkom in de wondere wereld van logische deductie.